Hoi, ik ben Dine van Boskunst en ik ben gek op de natuur! In 2023 had ik het voorrecht in een huis te gaan wonen met een grote tuin. Het was een leeg canvas, alles kon! De grote coniferen stonden er als prachtige afscheiding van de weg. Verder was er nog niets. Het leuke was dat gedurende de tijd vorderde, er steeds meer diertjes verschenen. Het lijkt me geweldig om je te kunnen inspireren voor een onderhoudsarme en toch diervriendelijke tuin! Je vindt hier 7 categorieën met allerlei tips!

Van vijver tot rommelhoekje

Eigenlijk komt deze blog erop neer dat hoe minder je in een groene tuin doet, hoe beter. Inheemse zaden verspreiden zich automatisch, rommelhoekjes ontstaan en de vijver groeit langzaam vol. Dat is geweldig voor biodiversiteit! Jij ziet misschien een stekelige brandnetel, maar de sprinkhanen, torren, rupsen, vlinders en andere dieren zijn er gek op. Hier volgen tips om zoveel mogelijk dieren te helpen. Je kunt de vlinders helpen met hun waardplanten in de tuin. Je kunt egeltjes en winterkoninkjes helpen, eigenlijk alle vogels wel trouwens, met bepaalde hoekjes. En wat dacht je van vleermuizen en padden? Heb je nu een schaduwtuin en zeg je, Dine, er wil toch niets bloeien en groeien bij mij? Dan zijn daar ook wat tips voor! En tot slot is er diervriendelijk advies bij slakkenvraat in de tuin. Wie weet heb je er iets aan!

Waardeplanten

Het klinkt misschien heel voor de hand liggend, maar om vlinders te krijgen heb je rupsen nodig. Meestal is de vlinder een welkome gast, maar de rupsjes niet! Helaas gaat het ondertussen slecht met de vlinders, en zou ik daarom hun waardplanten nog eens onder de aandacht willen brengen. De volgende planten zijn de planten waar eitjes op worden gelegd (vaak onder het blad) waaruit de rupsjes komen. Specifieke rupsen hebben specifieke planten nodig om straks een vlinder te worden. Laat deze planten dus staan als het kan, daar zijn zij blij mee en dan ben ik je heel dankbaar!

Atalanta – Grote en kleine brandnetel
Boomblauwtje – Vuilboom, klimop, hulst
Citroenvlinder – Vuilboom en wegedoorn
Dagpauwoog – Grote brandnetel
Distelvlinder – Distels, brandnetels, kaasjeskruid
Gehakkelde Aurelia – Hop en brandnetel
Groot Koolwitje – Kolen en Oost Indische kers
Kleine vos – Grote brandnetel
Koninginnenpage – Schermbloemigen zoals dille, peen, venkel

Hierbij dus extra aandacht voor de bescherming van vlinders en dus van brandnetels, hop en vuilbomen! Plant ze aan of laat ze staan, dankjewel!

Rommelhoekje

Je kunt hele fancy dure egelhuisjes kopen, maar eigenlijk slapen egeltjes gewoon onder dicht beschutte takkenhopen, bladerenhopen en struiken in de natuur. Waar je ze dus enorm mee kan helpen is een rommelhoekje. Het vormt een natuurlijke verstopplek, maar zorgt ook gelijk voor een lopend buffet. Insecten zitten graag tussen takken en bladeren en zij vormen een groot deel van het dieet van de prikkelige zoogdiertjes. Ook winterkoninkjes zijn blij met rommelhoekjes, ze maken verschillende nestjes in takkenrillen. De groenbak kan je dus gerust leeg laten, gooi alles gewoon ergens op een hoop waar weinig mensen en huisdieren komen!

Schaduwbloemen

Een overtuiging die ik vaker hoor is dat er niets bloeit in de schaduw. Dat is niet waar! Toevallig spreekt hier een bosliefhebber en als iets zeker is: in het bos bloeien prachtige bloemen, zelfs op de donkerste bosbodems. Hier een lijstje met bloemen die prima de hele dag in de schaduw kunnen bloeien! Je kunt bijen dus prima helpen, ook met een tuin op het noorden.

1. Hondsdraf
2. Bosanemoon
3. Daslook
4. Bosaardbeitjes
5. Smeerwortel
6. Gebroken hartjes
7. Muurleeuwenbek
8. Lelietjes van dalen
8. Akelei
9. Komkommerkruid
10. Bieslook
11. Robertskruid
12. Wilde marjolein
13. Maagdenpalm
14. Springbalsemien
15. Vingerhoedskruid

Tip: op facebook heb je verschillende weggeef- en ruilgroepen voor planten en andere tuinspullen. Je hoeft niet veel kwijt te zijn, vaak kan je stekjes gratis ophalen. Zo verspreiden smeerwortel, hondsdraf en vingerhoedskruid zich zo gemakkelijk, dat je sommige tuiniers zelfs een plezier doet ze op te halen.

Schaduwbloemen

Een overtuiging die ik vaker hoor is dat er niets bloeit in de schaduw. Dat is niet waar! Toevallig spreekt hier een bosliefhebber en als iets zeker is: in het bos bloeien prachtige bloemen, zelfs op de donkerste bosbodems. Hier een lijstje met bloemen die prima de hele dag in de schaduw kunnen bloeien! Je kunt bijen dus prima helpen, ook met een tuin op het noorden.

1. Hondsdraf
2. Bosanemoon
3. Daslook
4. Bosaardbeitjes
5. Smeerwortel
6. Gebroken hartjes
7. Muurleeuwenbek
8. Lelietjes van dalen
8. Akelei
9. Komkommerkruid
10. Bieslook
11. Robertskruid
12. Wilde marjolein
13. Maagdenpalm
14. Springbalsemien
15. Vingerhoedskruid

Tip: op facebook heb je verschillende weggeef- en ruilgroepen voor planten en andere tuinspullen. Je hoeft niet veel kwijt te zijn, vaak kan je stekjes gratis ophalen. Zo verspreiden smeerwortel, hondsdraf en vingerhoedskruid zich zo gemakkelijk, dat je sommige tuiniers zelfs een plezier doet ze op te halen.

Vogelvoer

Natuurlijk kan je een voederhuisje of wat leuke bollen in de bomen hangen. Weet je wat eigenlijk nog veel beter is? Bloemenzaden, bessenstruiken en bomen! Putters zijn bijvoorbeeld nog niet gewend aan de gedekte tafeltjes en eten graag de zaden van zonnebloemen en kaardebol. Vlaamse gaaien trek je met een eikenboom aan. En de vruchtdragende bossage zorgt niet alleen voor voedsel, het geeft het ook bescherming en nestmateriaal voor vogels. Kies het liefst – ik kan het niet vaak genoeg zeggen – inheems en biologisch. Sommige struiken hebben zelfs bloemen voor bijen én bessen voor vogels; als je dan toch een heg plaatst kan je voor zo’n struik kiezen.

Vijver

Vijvers zijn een oase van biodiversiteit. De vogeltjes die badderen en drinken zijn je dankbaar, de egels en andere zoogdieren drinken er ook graag uit. Maar het meest dankbaar zijn de kikkers, padden en libelles. Wist je dat libelles hun eitjes afzetten in of bij water? Zonder water dus geen libelles! Als je vijverplanten wilt hoef je vaak niet ver te zoeken: vijverplanten dijen snel uit en iedereen met een vijver is blij je gratis van plantjes te voorzien. Misschien kan je plantjes ruilen! Zorg er altijd voor dat dieren die in het water vallen er ook weer uit kunnen, met bijvoorbeeld een trapje, een tak of wat stenen.

Voor insecten kan je een apart bakje water neerzetten met steentjes erin. Zo verdrinken ze niet als ze tussen het bestuiven een slokje water nodig hebben.

Vleermuizen

Zoals het met wel meer bestuivers minder goed gaat, gaat het met deze nachtelijke zoogdieren ook niet zo best. Vooral met overnachtingsplekken en overwinteringsplekken kun je helpen! Op 3 meter hoog kun je een vleermuizen kast hangen. Ook help je ze door je kat ’s nachts en vooral in de lente binnen te houden. Daar red je niet alleen deze fladderende vrienden mee, maar ook veel andere jonge dieren. Een wilde tuin zorgt voor veel vliegjes en voedsel en als je nóg meer wil doen: zet dan het licht buiten uit ’s nachts

Slakken

Slakken eten graag plantjes, dus niet iedereen is blij met ze in de tuin. Toch zijn er echt wel diervriendelijke manieren om met ze om te gaan. In het bos of in wilde tuinen heb je veel minder last van slakken dan als je in een opgeruimde, gestructureerde tuin veel tropische gewassen plant. Misschien heb je iets aan deze tips:

– Plant alles door elkaar heen, net als in de natuur. Kruiden, groenten, fruit, bloemen.

– Herwaardeer wilde kruiden – “onkruid” – die medicinaal, gezond en goed voor de biodiversiteit zijn. Deze zijn veel minder aantrekkelijk voor slakken en weerbaarder voor vraat.

– Plant de vergeten groenten of in elk geval inheemse of meerjarige groenten die sterker zijn en tegen een stootje kunnen.

– Als je echt een overdaad van een bepaald kruid hebt, chop en drop dan. Slakken ruimen de overvloed graag voor je op. Bij gebrek aan dood materiaal gaan ze je levende plantage in.

– Plant offerplantjes die ze lekker vinden en waar je makkelijk zaad van verkrijgt overal tussendoor.

– Trek natuurlijke vijanden aan. Dit werkt op lange termijn. Egels, padden, salamanders, tijgerslakken en lijsters eten slakken. Je kunt ook loopeenden houden als je tuin groot genoeg is.

– Eventueel is koperdraad om je pot heen een idee, daarmee doe je slakken geen pijn in tegenstelling tot havermout, zout en verdrinking.

– Mulch en zorg voor sterke wortels waardoor je minder water hoeft te geven, vocht trekt slakken aan.

– En natuurlijk kan je slakken gewoon herplaatsen naar een plek waar ze ongestoord kunnen eten van plantjes waar geen mens er last van ervaart.

– Gek genoeg had ik links van het pad geen slakken en rechts van het pad wel: de conclusie die ik trok was dat het de lavendel en knoflook waren waar ze niet van houden! Die kun je dus rondom je tuin zetten, dat lijkt ook goed af te schrikken dus. Proberen waard?

Waarom zijn er nu zoveel slakken? Als direct gevolg van stikstof, landbouwgif en betegelde tuinen bevat de aarde minder schimmels, bacteriën, insecten en wormen. Die houden juist van slakkeneitjes! Verbeter je bodem zoveel mogelijk door het minder te bewerken, slechts aan te vullen. Voor meer informatie kan je zoeken naar de “no-dig methode”.